Nauka ma coraz większy problem z AI. Gwałtowny wzrost fałszywych cytowań w artykułach naukowych
12 maja 2026, 15:11W ostatnich latach w Polsce miało miejsce kilka spektakularnych przypadków opublikowania artykułów czy książek wzbogaconych przypisami do nieistniejących źródeł naukowych. Jasnym było, że źródła te zostały zmyślone przez wielkie modele językowe. Gdy nieistniejące prace są cytowane przez dziennikarzy i pisarzy, jest to niepokojący sygnał. Gorzej, gdy takie rzeczy zdarzają się w recenzowanych artykułach naukowych. To oznacza, że mamy problem. I jest on coraz bardziej poważny.
Sztandar szkoły podstawowej vs liceum – różnice i inspiracje
7 maja 2026, 17:04Sztandar szkolny to jeden z najważniejszych symboli placówki edukacyjnej. Towarzyszy społeczności szkolnej podczas uroczystości państwowych, akademii, ślubowań, jubileuszy oraz wydarzeń lokalnych. Choć zarówno szkoła podstawowa, jak i liceum mogą posiadać sztandar o podobnej funkcji reprezentacyjnej, jego charakter, stylistyka i przekaz często znacząco się różnią. Wynika to przede wszystkim z wieku uczniów, tradycji placówki, profilu edukacyjnego oraz wartości, które szkoła chce komunikować na zewnątrz.
Drewniana beczka z dna Bałtyku
7 maja 2026, 11:56Pierwsza rządowa decyzja o budowie elektrowni jądrowej w Polsce zapadła w 1971 roku. Na razie elektrowni nie ma, ale jest za to beczka. Drewniana. Sprzed kilkuset lat. Znaleziono ją w Bałtyku, w miejscu, w którym trwają prace przygotowawcze do budowy infrastruktury do czerpania wody na potrzeby chłodzenia bloków energetycznych pierwszej elektrowni jądrowej.
„Laserowy ołówek” sam się organizuje i może zmienić badania nad chorobami mózgu
29 kwietnia 2026, 08:49Naukowcy z MIT odkryli zaskakujące zjawisko optyczne - chaotyczna wiązka laserowa może spontanicznie przekształcić się w stabilną wiązkę ołówkową (pencil beam). Odkrycie, opisane właśnie na łamach Nature Methods, może otworzyć zupełnie nowe możliwości obrazowania tkanek biologicznych, w tym bariery krew-mózg.
Uczniowie odebrali nagrody w Narodowym Centrum Badań Jądrowych. Finał „Fizycznych ścieżek”
23 kwietnia 2026, 08:40Przed tygodniem w Narodowym Centrum Badań Jądrowych odbyło się jedno z najważniejszych wydarzeń popularyzujących nauki ścisłe wśród polskiej młodzieży – finał XXI edycji konkursu „Fizyczne Ścieżki”. W finale konkursu – organizowanego przez NCBJ i Instytut Fizyki PAN – wzięli udział uczniowie i nauczyciele z całego kraju, przedstawiciele nauki i instytucji publicznych. Do tegorocznej edycji zgłoszono ponad 100 prac, spośród których wyłoniono 13 finalistów.
Neandertalczycy z Jaskini Stajnia. Pierwsze badania mDNA wielu mieszkających tam osób
22 kwietnia 2026, 08:21W Jurze Krakowsko-Częstochowskiej znajduje się Jaskinia Stajnia, jedno z najważniejszych stanowisk neandertalskich w Europie Środkowej. Przez dziesiątki tysięcy lat zachowały się w niej nie tylko kości i narzędzia, ale coś cenniejszego – DNA ludzi, którzy żyli tu przed ostatnim zlodowaceniem. Na łamach Current Biology ukazał się właśnie artykuł First multi-individual Neanderthal mitogenomes from north of the Carpathians, którego autorzy – w tym naukowcy z Uniwersytetu Wrocławskiego i Polskiej Akademii Nauk – donoszą o pierwszym udanym odczytaniu kompletnych genomów mitochondrialnych (DNA dziedziczonego po matce) od wielu neandertalczyków z jednego stanowiska na północ od Karpat.
W dniu debiutu albumów muzycznych rośnie liczba ofiar na drogach
15 kwietnia 2026, 07:52Vishal Patel, rezydent chirurgii w Brigham and Women's Hospital i naukowiec z Harvard Medical School, jechał samochodem, gdy dostał sms-a od żony. Jego piękniejsza połowa, piosenkarka i miłośniczka muzyki, napisała mu, by posłuchał w serwisie streamingowym utworu, który właśnie tam się ukazał. Patel zaczął przeglądać ekran smartfonu, a kilka sekund później zdał sobie sprawę, że zaczął zjeżdżać samochodem z pasa. To właśnie wówczas naszła go myśl, by zbadać, jaki wpływ na wypadki drogowe ma słuchanie muzyki.
Stare lasy przechowują znacznie więcej węgla niż lasy gospodarcze
30 marca 2026, 11:42Stare lasy borealne przechowują znacznie więcej węgla niż młode, informują na łamach Science naukowcy ze Szwecji, USA, Chin i Australii. Systematyczne badania przeprowadzone w Szwecji dowodzą, że nieprawdziwa jest opinia, jakoby wycinka starych lasów i nowe nasadzenia w większym stopniu przyczyniały się do wychwytywania węgla z atmosfery. Zespół naukowy, na czele którego stali Didac Pascual i Anders Ahlström z Uniwersytetu w Lund i Jia Sun z Chińskiego Uniwersytetu Nauk o Ziemi przeprowadzili szeroko zakrojone badania lasów „pierwotnych” (w małym stopniu zmienionych przez człowieka) oraz lasów gospodarczych. Wyniki wprawiły w zdumienie samych badaczy.
Żegnamy Birutė Galdikas, ostatnią z wielkich „Trimates Leakeya”
27 marca 2026, 17:47Przed trzema dniami zmarła Birutė Galdikas, ostatnia z „Trimates Leakeya” (termin „trimate” pochodzi od połączenia „tri” z „primate”). Tym mianem określano trzy słynne badaczki dużych małp człekokształtnych w ich naturalnym środowisku: zamordowaną w 1985 roku badaczkę goryli Dian Fossey, Jane Goodall, badaczkę szympansów o której śmierci informowaliśmy w ubiegłym roku, oraz Birute Galdiskas, która przez 50 lat badała orangutany i walczyła o ocalenie tych niezwykłych zwierząt.
Niemcy tracą ostatnie lodowce
23 marca 2026, 09:12Ostatnie niemieckie lodowce mogą zniknąć do końca dekady. W ciągu ostatnich dwóch lat straciły one ponad 25% powierzchni, wynika z badań przeprowadzonych przez Wilfrieda Hagga z Uniwersytetu Nauk Stosowanych w Monachium oraz Christopha Mayera z Bawarskiej Akademii Nauk. Średnia utrata miąższości lodowców w latach 2023–2025 wyniosła 1,6 metra rocznie. To dwukrotnie więcej niż w latach 2018–2023. W sumie cztery ostatnie niemieckie lodowce straciły w ciągu dwóch lat około miliona metrów sześciennych lodu.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
